featured

Zelzeleye karşı inançlı yerler için çelik yapılar kaide

Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala
 
Depreme karşı inançlı yerler için çelik yapılar şart

 

Türkiye’yi yasa boğan 6 Şubat’taki zelzelenin üzerinden dokuz ay geçti. Mevsim kaidelerinin zorlaşmaya başladığı şu günlerde, bölgedeki inşa çalışmaları sürüyor. Türk Yapısal Çelik Derneği İdare Şurası Lider Yardımcısı ve Consera Kurucusu Melih Şimşek, klâsik yapılara nazaran 7-8 kat daha sağlam olan ve 2-3 katı süratli tamamlanan çelik yapıların, zelzelenin yaralarını daha çabuk sarabileceğini vurguluyor. Derneğin araştırması da sarsıntı bölgesinde yüzde 2,4’lük hisseye sahip hiçbir çelik yapının yıkılmadığını gösteriyor. 

 

20.11.2023, İstanbul

Dünyada bilinen tüm zelzelelerde, çelik yapılar başkalarına nazaran çok daha az hasar almış. Türk Yapısal Çelik Derneği’nin, 6 Şubat’taki zelzeleye yönelik araştırmaları da bunu doğruluyor. Lakin Türkiye’deki yapıların çok azı çelikten oluşuyor. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Daire Başkanlığı’nın Mart 2023 raporuna nazaran, sarsıntı bölgesindeki binaların yüzde 86,7’si, dairelerin ise yüzde 95,4’ü betonarme. Binaların yalnızca yüzde 2,4’ü çelik iken, yüzde 3,5’i yığma ve yüzde 3,6’sı prefabrik. Geriye kalan başka kategorisinde ise ahşap, karma yahut tanımlanamayan taşıyıcı sistemler yer alıyor. Türk Yapısal Çelik Derneği’nin araştırması, bu yüzde 2,4’lük hisseye sahip çelik yapılardan rastgele birinin göçüp can kaybına sebep olmadığını gösteriyor. Örneğin, Hatay’ın merkezinde bulunan, modüler çelik yapı sistemiyle inşa edilen The Museum Hotel, hiçbir hasar almadan sarsıntısı atlattı. Ne yazık ki, Türkiye’de tüm çelik yapıların oranı betonarme binalara nazaran çok düşük, yalnızca yüzde 5. Bunun yüzde 4’ü de fabrika üzere endüstriyel yapılardan oluşuyor. 

Öte yandan çelik yapılar, klâsik yapılara nazaran iki kat daha süratli inşa edilebildikleri için, kışın başladığı şu günlerde olağan hayatlarına dönmeyi bekleyen depremzedelerin yaralarının daha süratli sarılmasını sağlamaları bakımından da kıymetli.  

Depreme karşı çelik direnci

Consera Kurucusu ve Türk Yapısal Çelik Derneği İdare Şurası Lider Yardımcısı Melih Şimşek, 1999 Depremi’nden beri az yol alındığını hatırlatarak, “İstanbul’da 2000 öncesi konut sayısı 4 milyon 500 bindi, şu anda 6 milyon 384 bin. Bakanlık verisine nazaran, şimdiye kadar kentsel dönüşüm usulüyle yalnızca 695 bin konutun dönüşümü sağlandı yani 2000 öncesi yapıların yüzde 16’sı yeni yönetmeliklere nazaran inşa edildi. 2000 sonrası inşa edilen tüm yapıların zelzele dirençli olduğunu varsayarsak -ki değil-, hâlâ İstanbul’da 3 milyon 800 bin zelzele riski taşıyan konut var demektir. Bu sayılara iş yerleri, toplumsal yapılar dahil değil. Ülkenin en kıymetli kentinde durum bu. Ülkemizde 38 milyon 400 konut bulunuyor. Ne kadarının sarsıntı dirençli olduğunu hesap etmek dahi ümitsizlik yaratabileceği için elim, hesap makinesine gitmiyor. Hülasa, ülkemizin en değerli sıkıntısında sınıfta kalmış durumdayız” diyor.

Yarım asırlık ve 2,5 milyon metrekarelik inşaat tecrübesiyle Consera, çelik yapıları tüm ülkeye yaymayı hedefliyor. Şimşek, çelik yapıların neden zelzeleye daha güçlü olduğunu ise, şu sözlerle açıklıyor: “Öncelikle sarsıntı, binaları yükleri nispetinde tesirler. Yapı toplam tartısı ne kadar fazla ise, sarsıntı kuvveti de o kadar çok olacaktır. Bu sebeple sarsıntı neslindeki yapıların mümkün olduğunca hafif materyallerle inşa edilmesi gerekir. Dünyada gelişmiş ve sarsıntı coğrafyasında bulunan ülkelerin tercih ettiği materyal, çeliktir. Çelik yapılar, klasik -özellikle betonarme- yapılara nazaran, 7 ile 10 kat daha hafiftir ve bu oranda sarsıntı kuvvetine daha az maruz kalırlar. Ayrıyeten çelik taşıyıcılı yapılar, endüstriyel ortamda yüzde 100 kontrolle üretildiklerinden insan yanlışlarına karşı çok daha fazla muteberdir. Denetlenmeleri, çok daha kolay ve mümkündür. Sarsıntı esnasında yapıların salınım yapabilme, esneklik yetenekleri hasar almalarını önleyen öbür bir konudur. Çelik yapılar, yeniden klasik yapılara nazaran çok daha esnektir.”

Depremin yaralarını iki katı süratle sarmak mümkün

Hafif ve modüler çelik yapıların endüstriyel ortamlarda üretilmeleri, münasebetiyle iklim şartlarından bağımsız 24 saat çalışabilme imkânı vermeleri; süratli yapılaşma için de en ülkü seçim olmalarını sağlıyor. Şimşek, bu sistemin sarsıntı sonrası yaraları onarmakta 2-3 kat daha süratli olduğunu vurgulayarak, “Deprem sonrasında halkın bir an evvel ömrüne geri dönebilmesini sağlayacak birinci hareket, hayat alanlarını çok süratli inşa etmek. Örneğin, Japonya 1995’te olan Kobe zelzelesinden sonra yaralarını yalnızca iki sene içinde sardı ve sonraki sarsıntılara karşı çok kıymetli kararlar aldı. Yüksek yapılar için sismik izolatörleri keşfetti, süratli yapılaşma için çelik sistemleri kullandı. Çelik yapı sistemlerinde taşıyıcı iskeletler; fabrikalarda, iklim şartlarından bağımsız, endüstriyel yollarla üretildiklerinden, klasik usullere nazaran 2-3 kat daha süratlidir. Bu, yapının tamamlanma mühletini yeniden klâsik yapılara nazaran en az yüzde 50 daha kısaltır. Ayrıyeten çelik sistemlerle üretilen modüler yapılarda bu sürat yüzde 100’e varan mühlet avantajları sağlar ki, ülkemizin muhtemel zelzelelere hazırlanabilmesi için süratli inşaat yapabilmek çok bedelli. Bir kent 10 sene yerine beş senede eski haline gelebilir” diye konuşuyor.

1999 Depremi’nin öğrettikleri çeliğe yönlendirdi

1999 Depremi’nden sonra, “Daha inançlı yerler nasıl inşa edilebilir?” diye ağır araştırmalara, yurtdışı seyahatlere başlayan Şimşek, karşılığın çelik yapılar olduğunu anladığı o yıldan beri Türkiye inşaat sisteminde bu sistemin yaygınlaşması için uğraşıyor. Bu hedefle 2001’de Türkiye’nin birinci ve en büyük üretimi yapan hafif çelik fabrikasını kuran Şimşek, bu süreci şöyle anlatıyor: 

“1999 Depremi’ne kadar yüklü klasik yapılar inşa eden bir aile şirketinin ikinci kuşağı olarak çalışıyordum. Bu müddette birkaç klasik çelik yapı inşa etme bahtımız oldu. Biri de 1997’de Adapazarı-Akyazı Organize Sanayi Bölgesi’ndeki dokuma boyama fabrikasıydı. 1999’da organize endüstride hiç hasar almayan ve üretimine devam eden tek fabrika, oydu. Bu sonuç hem mühendis hem inşaat firması olarak çelik yapı tercihinin bir sarsıntı ülkesinde ne demek olduğunun en net deliliydi. Hasebiyle bu iş, şirketimizi baştan sona değiştirdi. O yıllarda klasik çelik yapılarla az da olsa projeler yapılıyordu lakin hafif çelik yapılar diye bir kategori yoktu. Bu ismi, şirket olarak biz koyduk. Amerika’dan know-how alarak hem ülkemizdeki birinci hafif çelik fabrikasını hem de mühendislik grubumuzu oluşturduk. Mühendislik takımımız, ülkemizdeki birinci hafif çelik binaları tasarladı, üretti ve uyguladı. Yönetmeliğin çıkmasına kıymetli katkılarda bulundu. Bugün ülkemizde zelzeleye deva bir yapı kategorisini açmış bir firmanın mensubu olduğum için çok huzurluyum.”

Son üç yılda yüzde 30 büyüme

Türkiye’de sarsıntı problemine en tesirli tahlil olacak çelik yapıların geliştirilmesi, yaygınlaşması için çalışmayı bir vatandaşlık vazifesi olarak gören Şimşek, “Bu yapı sistemine ülkemizin çok gereksinimi var. Şirket olarak ülkedeki kalıcı çelik ve modüler çelik yapı gereksiniminin karşılanması için çalışırken, bu yapıları dünyanın her yerine ihraç etmek için de gereken kapasite artışımızı yaparak üretmeye devam edeceğiz. Consera, çelik yapılar odağında bünyesinde mühendislik, üretim, uygulama ve gayrimenkul geliştirme guruplarını tıpkı anda istihdam etmiş tek şirkettir diyebiliriz. Bilhassa anahtar teslim yapı projelerindeki binlerce kullanıcı tecrübesi, çelik yapılara ilişkin en ülkü üretim ve imal sistemlerini bize öğretti. Grubumuz, dünyadaki tüm standartlara nazaran üretim ve proje yapabilecek bilgi ve tecrübeye sahip. Son üç yıldır yüzde 30 büyüdüğümüz düşünülürse, maksadımıza ulaşmak için emin adımlarla ilerlediğimiz net görülür” diyor. 

İlginizi Çekebilir;  Başkan Soyer'den Beydağ'a 100. Yıl Armağanı

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü
Zelzeleye karşı inançlı yerler için çelik yapılar kaide

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Bubirhaber ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!